Salzburg is zo’n stad waar je al snel begrijpt waarom ze op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat. De historische binnenstad ligt compact tussen de Salzach, de Mönchsberg en de Kapuzinerberg, met boven alles uit de witte vesting Hohensalzburg. Je wandelt hier niet alleen langs kerken, pleinen en paleizen, maar ook door een stad waar muziek, barokke architectuur en het berglandschap steeds door elkaar heen lopen.
De stad is vooral bekend als geboorteplaats van Wolfgang Amadeus Mozart en als decor van de Salzburger Festspiele. Toch is Salzburg veel meer dan Mozart, klassieke muziek en mooie gevels. De stad is klein genoeg om veel te voet te doen, maar rijk genoeg om er meerdere dagen voor uit te trekken.
Op deze pagina nemen we je mee langs de belangrijkste bezienswaardigheden in Salzburg. Van de Dom en de vesting tot Mirabell, St. Peter, de Getreidegasse, Hellbrunn en een paar plekken waar je de stad net wat rustiger beleeft.
Waarom Salzburg zoveel bezienswaardigheden heeft
Salzburg was eeuwenlang een machtige prins-aartsbisschoppelijke stad. Dat zie je nog steeds terug in de rijkdom van de binnenstad. Kerken, paleizen, pleinen en kloosters liggen dicht bij elkaar en vormen samen een historisch centrum dat sinds 1996 UNESCO-werelderfgoed is. De beschermde oude stad strekt zich uit aan beide kanten van de Salzach en omvat onder meer de Dom, Hohensalzburg, de Getreidegasse, de Mönchsberg, de Kapuzinerberg en Schloss Mirabell.
Wat Salzburg bijzonder maakt, is dat de stad niet aanvoelt als een openluchtmuseum waar het dagelijks leven is verdwenen. Natuurlijk is het in de Altstadt druk, vooral in de zomer en december, maar tussen de bekende bezienswaardigheden door vind je nog steeds hofjes, doorgangen, kleine winkels, cafés en rustige uitzichtpunten.
Dom van Salzburg
De Dom van Salzburg is een van de belangrijkste kerken van Oostenrijk en vormt het hart van de oude stad. De eerste dom werd al in 774 ingewijd. Na verschillende branden en verbouwingen kreeg de huidige kathedraal in de zeventiende eeuw haar barokke uiterlijk. De nieuwe dom werd in 1628 ingewijd en geldt als een van de belangrijkste vroegbarokke kerkgebouwen ten noorden van de Alpen.
De ligging is minstens zo indrukwekkend als het gebouw zelf. De Dom staat tussen de Domplatz, Residenzplatz en Kapitelplatz, omringd door enkele van de mooiste pleinen van Salzburg. Binnen vallen vooral de hoge koepel, het lichte interieur en de rijke barokke details op. In 1944 raakte de koepel zwaar beschadigd door een bominslag. De restauratie werd in 1959 voltooid.
Wie geïnteresseerd is in Mozart, moet hier ook even stilstaan. Mozart werd in deze dom gedoopt en werkte later als hofmusicus in Salzburg. Daardoor is de Dom niet alleen architectonisch, maar ook muzikaal belangrijk voor de stad.
Praktische tip: combineer de Dom met de Residenzplatz, Kapitelplatz en St. Peter. Deze plekken liggen zo dicht bij elkaar dat je ze gemakkelijk in één wandeling meeneemt.
Vesting Hohensalzburg
Vesting Hohensalzburg is het grote herkenningspunt van Salzburg. De burcht ligt hoog boven de stad op de Festungsberg en is vanuit bijna elke hoek van de oude stad te zien. Met haar witte muren, torens en ligging boven de Altstadt bepaalt ze voor een groot deel het silhouet van Salzburg.
De vesting is een van de grootste middeleeuwse burchten van Europa. Binnen vind je onder meer binnenplaatsen, musea, historische zalen en uitzichtpunten. Vooral het uitzicht over de Dom, de Salzach, de stadbergen en bij helder weer de Alpen maakt een bezoek de moeite waard.
Je kunt lopend naar boven, maar de meeste bezoekers nemen de Festungsbahn. Deze kabelspoorweg rijdt sinds 1892 naar de vesting en is volgens Salzburg.info de oudste nog werkende kabelspoorweg van Oostenrijk. De rit duurt minder dan een minuut, maar bespaart je een stevige klim.
Heb je weinig tijd, neem dan de Festungsbahn omhoog en wandel eventueel terug naar beneden. Zo krijg je toch het uitzicht en de sfeer mee zonder dat je veel tijd verliest.
Benedictijnerabdij St. Peter
Stift St. Peter hoort bij de oudste en sfeervolste plekken van Salzburg. De abdij werd in de late zevende eeuw gesticht en geldt als een van de oudste kloosters in het Duitstalige gebied. Het complex ligt direct tegen de rotswand van de Mönchsberg, op een paar minuten lopen van de Dom.
De Stiftskirche St. Peter is van binnen rijk versierd, maar het zijn vooral de combinatie van kerk, kloosterhof, begraafplaats en rotswand die deze plek bijzonder maakt. De begraafplaats van St. Peter is een van de mooiste van Oostenrijk. Smeedijzeren kruisen, oude grafmonumenten, bloemen en de rotswand op de achtergrond zorgen voor een stille, bijna filmische sfeer.
Achter de begraafplaats liggen de zogenoemde catacomben in de rotswand. Die zijn niet groot, maar geven een mooi uitzicht over de begraafplaats en de kerktorens van Salzburg.
Onze tip: ga hier vroeg in de ochtend of aan het einde van de middag heen. Midden op de dag lopen veel bezoekers er snel doorheen, terwijl dit juist een plek is waar je beter even de tijd voor neemt.
Residenzplatz en de Residenzbrunnen
De Residenzplatz is een van de grote pleinen in de oude stad. Hier zie je Salzburg op zijn meest barok: brede gevels, de Dom op de achtergrond en in het midden de grote Residenzbrunnen.
Deze fontein werd in de zeventiende eeuw gemaakt en behoort tot de grootste barokfonteinen buiten Italië. Het marmer komt uit de Untersberg, de berg die je vanuit Salzburg op heldere dagen goed kunt zien liggen. De fontein bestaat uit paarden, rotsen, reuzen, dolfijnen en de zeegod Triton. Dat klinkt druk, maar juist die overdaad past perfect bij de barokke uitstraling van het plein.
De Residenzplatz is ook een goede plek om even te oriënteren. Vanaf hier loop je zo naar de Dom, de Mozartplatz, de Alter Markt en de Getreidegasse.
Getreidegasse en het geboortehuis van Mozart
De Getreidegasse is waarschijnlijk de bekendste winkelstraat van Salzburg. De straat is smal, druk en toeristisch, maar nog steeds de moeite waard. Boven de winkels hangen traditionele uithangborden en tussen de gevels door lopen kleine doorgangen naar hofjes en parallelstraten.
Op nummer 9 staat het geboortehuis van Wolfgang Amadeus Mozart. Hij werd hier geboren op 27 januari 1756. Het huis is tegenwoordig een museum met onder meer documenten, portretten, instrumenten en informatie over de familie Mozart.
Ook als je niet naar binnen gaat, is dit een plek die bij Salzburg hoort. Reken er wel op dat het voor de gele gevel bijna altijd druk is. Wil je een rustiger beeld van de Getreidegasse, kom dan vroeg op de dag of juist later in de avond.
Mozart-Wohnhaus
Naast het geboortehuis in de Getreidegasse heeft Salzburg nog een belangrijke Mozartplek: het Mozart-Wohnhaus aan de Makartplatz. Hier woonde de familie Mozart vanaf 1773. Het huis werd in de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd, maar later gereconstrueerd.
Het museum geeft vooral een breder beeld van Mozart als muzikant, componist en onderdeel van een muzikale familie. Als je maar één Mozartmuseum wilt bezoeken, kiezen veel bezoekers voor het geboortehuis. Heb je meer interesse in muziekgeschiedenis, dan is het Mozart-Wohnhaus een goede aanvulling.
Schloss Mirabell en de Mirabellgarten
Schloss Mirabell en de Mirabellgarten liggen aan de andere kant van de Salzach, op loopafstand van de Altstadt. De tuinen horen tot de bekendste fotoplekken van Salzburg. Vanaf de tuin kijk je richting de Dom en Hohensalzburg, waardoor je hier een van de klassieke Salzburg-panorama’s hebt.
De Mirabellgarten is strak aangelegd met bloemperken, beelden, fonteinen en zichtlijnen. Vooral in het voorjaar en de zomer is het hier mooi, maar ook in de winter blijft het uitzicht richting de vesting sterk. In het slot zelf is vooral de Marmorsaal bekend. Deze zaal wordt gebruikt voor concerten en huwelijken.
Voor veel bezoekers is Mirabell ook bekend uit The Sound of Music. Niet iedereen komt daarvoor naar Salzburg, maar voor internationale bezoekers speelt de film nog altijd een grote rol in de aantrekkingskracht van de stad.
Kapitelplatz
De Kapitelplatz ligt direct onder de vesting en is een van de ruimere pleinen in de oude stad. Het plein is vooral bekend door de grote gouden bol met daarop een mannenfiguur: het kunstwerk Sphaera van Stephan Balkenhol.
Vanaf de Kapitelplatz heb je een mooi zicht op Hohensalzburg. Ook start hier in de buurt de route naar de Festungsbahn. Daardoor is het plein een logisch punt om even te pauzeren voordat je naar de vesting gaat.
Let ook op het grote schaakbord op het plein. Op mooie dagen zie je hier vaak mensen spelen, met de vesting als decor op de achtergrond.
Alter Markt
De Alter Markt is kleiner en intiemer dan de grote pleinen rond de Dom. Hier vind je oude stadshuizen, winkels en cafés. Het plein ligt midden in de Altstadt en is een fijne plek om de stad even wat minder groots en monumentaal te beleven.
Een bekende stop is Café Tomaselli, een historisch koffiehuis dat vaak wordt genoemd als een van de oudste koffiehuizen van Oostenrijk. Het is toeristisch, maar hoort wel bij de klassieke Salzburg-ervaring.
Mönchsberg
De Mönchsberg is een van de stadbergen van Salzburg en ideaal als je even weg wilt uit de drukte van de Altstadt. Vanaf verschillende plekken kun je omhoog wandelen. Boven lopen paden door het groen, met onderweg uitzichtpunten over de stad.
Een bekende plek is het uitzicht bij het Museum der Moderne. Je kunt er lopend komen, maar ook met de MönchsbergAufzug. Vanaf boven kijk je uit over de Altstadt, de vesting, de Salzach en de omliggende bergen.
De Mönchsberg is een goede keuze als je Salzburg al een beetje kent of als je tijdens je stedentrip wat meer rust zoekt. Je bent nog steeds vlak bij het centrum, maar de sfeer is totaal anders.
Kapuzinerberg
Aan de andere kant van de Salzach ligt de Kapuzinerberg. Deze stadsberg is wat minder bekend dan de Mönchsberg en voelt daardoor rustiger. De wandeling omhoog is op sommige stukken stevig, maar je krijgt er mooie uitzichten voor terug.
Vanaf de Kapuzinerberg zie je de oude stad van een andere kant. Je kijkt richting de vesting, de Dom en de Mönchsberg. Het is geen plek voor wie alleen snel de highlights wil afvinken, maar wel voor wie Salzburg iets minder druk wil ervaren.
Schloss Hellbrunn
Schloss Hellbrunn ligt iets buiten het centrum en is vooral bekend door de Wasserspiele, de speelse waterpartijen die in de zeventiende eeuw werden aangelegd. Verwacht geen statig paleisbezoek waarbij je alleen kamers bekijkt, maar een luchtige combinatie van park, fonteinen, verrassingen en geschiedenis.
Voor gezinnen is Hellbrunn een van de leukste bezienswaardigheden van Salzburg. Kinderen vinden de onverwachte fonteinen vaak geweldig, volwassenen krijgen tegelijk een goed beeld van de speelse kant van de Salzburgse vorsten.
Je kunt Hellbrunn goed combineren met een fietstocht of een korte busrit vanuit het centrum.
Nonnberg-abdij
De Nonnberg-abdij ligt iets hoger boven de stad en is minder druk dan de bekendste plekken in de Altstadt. Het klooster is vooral bekend als een van de oudste vrouwenkloosters in het Duitstalige gebied en bij veel bezoekers ook door The Sound of Music.
De wandeling ernaartoe is kort maar stijgend. Boven is de sfeer rustiger dan beneden in de oude stad. Vooral de combinatie van klooster, oude muren en uitzicht maakt dit een mooie tussenstop als je naar Hohensalzburg of de Festungsberg loopt.
Haus der Natur
Haus der Natur is een goede keuze als je Salzburg met kinderen bezoekt of als het regent. Het museum combineert natuur, techniek, wetenschap en interactieve tentoonstellingen. Je vindt er onder meer aquaria, ruimtevaart, dinosaurussen, het menselijk lichaam en proefstations.
Het is geen klassieke Salzburg-bezienswaardigheid zoals de Dom of Mirabell, maar wel een van de meest praktische tips voor gezinnen. Zeker op een regenachtige dag kan dit museum je stedentrip redden.
Salzburg Museum en Neue Residenz
Aan de Mozartplatz ligt de Neue Residenz met het Salzburg Museum. Dit museum geeft meer achtergrond bij de geschiedenis, kunst en cultuur van de stad en de deelstaat Salzburg. Het is vooral interessant als je verder wilt kijken dan de standaard highlights.
Ook de klokkentoren, het Glockenspiel, hoort bij dit complex. Op vaste momenten klinkt het carillon over het plein. Het is zo’n klein detail dat je makkelijk mist, maar dat wel goed past bij de sfeer van Salzburg.
De mooiste uitzichtpunten in Salzburg
Salzburg is een stad die je eigenlijk ook van boven moet zien. Door de ligging tussen de bergen en de compacte oude stad krijg je vanaf verschillende punten prachtige uitzichten.
De bekendste uitzichtpunten zijn de vesting Hohensalzburg, de Mönchsberg bij het Museum der Moderne en de Kapuzinerberg. Vanaf de Müllner Steg heb je juist een mooi zicht vanaf rivierhoogte, met de Altstadt en de vesting op de achtergrond.
Heb je weinig tijd, kies dan voor Hohensalzburg. Heb je iets meer tijd en wil je rustiger wandelen, neem dan de Mönchsberg.
Bezienswaardigheden in Salzburg met kinderen
Salzburg is goed te doen met kinderen, zeker omdat de stad overzichtelijk is. De vesting spreekt vaak tot de verbeelding, Hellbrunn is speels en Haus der Natur is een veilige keuze bij minder mooi weer.
Ook een wandeling langs de Salzach, de grote pleinen en een korte rit met de Festungsbahn maken de stad afwisselend. Houd er wel rekening mee dat de oude binnenstad druk kan zijn en dat sommige straatjes met kinderwagen minder comfortabel zijn door de oude bestrating.
Salzburg in één dag: wat moet je zeker zien?
Heb je maar één dag in Salzburg, begin dan vroeg in de Altstadt. Wandel via de Getreidegasse naar de Dom, Residenzplatz en Kapitelplatz. Neem daarna de Festungsbahn naar Hohensalzburg en geniet van het uitzicht over de stad.
Na de vesting kun je via St. Peter teruglopen naar het centrum. Steek later op de dag de Salzach over naar Mirabellgarten. Vanaf daar heb je nog een prachtig zicht op de stad en de vesting.
Voor één dag zouden wij kiezen voor:
- Altstadt en Getreidegasse
- Dom van Salzburg
- St. Peter
- Vesting Hohensalzburg
- Mirabellgarten
Salzburg in twee of drie dagen
Met twee of drie dagen wordt Salzburg veel leuker. Je hoeft dan niet van hoogtepunt naar hoogtepunt te rennen en kunt ook de rustigere plekken meenemen.
Op dag één kun je de Altstadt, Dom, St. Peter en Hohensalzburg bezoeken. Op dag twee passen Mirabell, Mozart-Wohnhaus, Mönchsberg en eventueel Haus der Natur goed. Heb je een derde dag, ga dan naar Hellbrunn of maak een uitstapje naar de omgeving.
Salzburg is compact, maar niet saai. Juist door iets meer tijd te nemen, zie je beter hoe stad, muziek, kerken, pleinen en bergen hier samenkomen.
Praktische tips voor bezienswaardigheden in Salzburg
De meeste bezienswaardigheden in de Altstadt liggen dicht bij elkaar. Je hebt in het centrum geen auto nodig en in veel gevallen is lopen de beste keuze. Kom je met de auto naar Salzburg, parkeer dan liever aan de rand of bij een P+R en reis verder met het openbaar vervoer.
Voor veel musea en attracties kan de Salzburg Card interessant zijn. Zeker als je Hohensalzburg, musea en openbaar vervoer wilt combineren, kan die kaart voordelig uitpakken. Reken vooraf wel even uit of hij past bij jouw plannen.
De drukste periodes zijn de zomermaanden, de periode rond de Salzburger Festspiele en de adventsweken in november en december. Wil je de stad rustiger beleven, dan zijn het voorjaar, begin juni, september en doordeweekse dagen vaak prettiger.
Welke bezienswaardigheden mag je niet missen?
Voor een eerste bezoek aan Salzburg zouden wij in elk geval deze plekken kiezen: de Altstadt, de Dom, St. Peter, Hohensalzburg, de Getreidegasse en Mirabellgarten. Daarmee heb je de klassieke kant van de stad goed te pakken.
Heb je meer tijd, voeg dan Hellbrunn, de Mönchsberg, Kapuzinerberg en het Salzburg Museum toe. Reis je met kinderen, zet Haus der Natur hoog op je lijst. En wil je Salzburg wat rustiger beleven, zoek dan vooral de stadbergen en de hofjes achter de drukke winkelstraten op.
Salzburg is geen stad die je alleen moet bekijken als een lijstje bezienswaardigheden. De echte charme zit juist in de combinatie: een barok plein, een kerktoren, muziek uit een open raam, de vesting boven je hoofd en daarachter de bergen.